AKUPUNKTUR: B�L�MSEL TANIM

 



 Binlerce y�ll�k bir tedavi y�ntemi olan akupunktur, son 20-30 y�lda bir�ok �lkede pop�ler olmu�tur. Bilinen tedavilere diren�li bir�ok hastal�kta iyile�me sa�lamas�, ila� tedavisindeki yan etkilerinin olmay���, kolay uygulanmas�, emniyetli, etkili ve ekonomik olu�u nedeniyle modern t�pta �nemli bir yer edinmi�tir.

��nelemenin objektif ve subjektif etkileri vard�r. Subjektif etkilerden biri i�nelemenin oldu�u yerde hafif bir a�r� olabilir, fakat uygun bir teknikle �nemsenmeyecek kadar azd�r. Di�er �nemli subjektif etki ; �ince �Qi� (�i) olarak adland�r�lan �zel bir duyu hissidir. Qi� yi hastalar uyu�ukluk, hafif ac�, a��rl�k ve gerginlik hislerinin toplam� olarak ifade ederler.

 

Objektif etkiler 6 tanedir.


Analjezik etki: En�ok bilinen ve kullan�lan etkilerden biridir. Ba� a�r�lar�, bel a�r�lar�, romatizmal a�r�lar ve di�er benzer a�r�larda baz� spesifik noktalar kullan�larak a�r� kesici etki sa�lan�r. A�r� giderme konusunda en pop�ler n�rolojik a��klama 1965 y�l�nda R. Melzack ve P. D. Wall taraf�ndan �ne s�r�len �Gate Kontrol Teori� ile izah edilmi�tir. Bu teoriye g�re bizim a�r� hissetmemiz, merkezi sinir sistemi i�indeki fonksiyonel kap� ve kap�lar taraf�ndan mod�le edilmektedir. Normal �artlar alt�nda bu kap� ard�na kadar a��k olup a�r� impulslar� kolayl�kla hissedilir, fakat akupunktur tedavisi uyguland���nda i�ne yap�lan b�lgeden ikinci bir impuls ak�m� olu�ur, a�r�l� impulslarla a�r�s�z impulslar�n olu�turdu�u kap� �n�ndeki duyu kar���kl��� bu kap�n�n kapanmas�na neden olur ve a�r�n�n duyulmas�n� engeller. Bir di�er teori ise �Endorfin Sekresyon Teorisi� dir(B. Pommeranz,1976). Endorfin v�cudun kendi �retti�i, morfinden �ok daha etkili bir a�r� kesicidir. Endorfinler sadece akupunktur analjeziyi de�il, ayn� zamanda kronik a�r� sendromu mekanizmalar�n� ve di�er d�zensizlikleri gidermede �nemlidir. Terrinius Upsala; kronik a�r�s� olan hastalarda, Endorfin seviyesinin �ok d���k oldu�unu g�stermi�tir.


Sedasyon etkisi: Baz� hastalar tedavi esnas�nda uykuya dalarlar ve yenilenmi�, canlanm�� olarak uyan�rlar. Bu hastalar�n akupunktur tedavisi esnas�nda al�nan EEG� lerinde delta ve theta dalga aktivitelerinde azalma tesbit edilir. Tedavinin bu etkisinden uykusuzluk, anxiete, ila� ba��ml�l�klar�, epilepsi ve baz� ruhsal problemlerin tedavisinde yararlan�l�r.


Homeostazis=D�zenleyici etki: Bunun anlam� v�cudun uygun bir dengeye getirilmesidir. Normal olarak Homeostazis otonom sinir sisteminin sempatik ve parasempatik dengelerinin kurulmas�n� ama�lar. Buna endokrin sistem de dahildir. Bu mekanizmalar bir�ok hastal�kta ciddi olarak bozulur ve gerekli onar�m i�in akupunktur �ok yard�mc�d�r.


�mmuniteyi y�kseltme etkisi: V�cudun hastal�klara kar�� direncini artt�r�r,ba����kl�k sistemini kuvvetlendirir. Burada beyaz korpusk�llerin �o�ald���, v�cudun diren�g�c�n� olu�turan gamaglobulinler, antikor ve di�er substanslar�n y�kseldi�i g�r�l�r. Bir�ok vakada antikor titrasyonunun iki-d�rt kat artt��� g�zlenmi�tir. Bu retik�loendoteliyal sistemin aktivasyonu ile ilgilidir.


Psikolojik etki: Bu etki otosuggestionla veya hipnozisle kar��t�r�lmamal�d�r. Akupunkturun psikolojik etkisi �nden olu�mamakta, akupunktur tedavisini takiben ortaya ��kmaktad�r. Hipnozis genel populasyonda sadece % 10-15 etkili oldu�u halde akupunktur b�t�n insanlarda ve hayvanlarda �e�itli derecelerde etkili olmaktad�r. Bu etki orta beynin retik�ler formasyonu ve beynin di�er �nemli yerlerinden sa�lan�r. �l��lebilir etkiler beyin dokusunun metabolik kimyasallar�n�n tetkikleri ile saptanm�� durumdad�r. �r. Beyin dopamin ve seratonin seviyesi akupunktur uygulamas�ndan sonra artmaktad�r.


Motor Tamir etkisi: Olu�mu� paralizilerde motor iyile�me akupunktur ile h�zlanmaktad�r. �nceleri ba�ka tedavi metodlar� denenmi� hastalar�n akupunkturla tedavisiyle motor paralizilerde etkin sonu�lar al�nmaktad�r. (Motor Gate Teori, A.Jayasuriya)
 
Akupunkturun etkili olup olmad��� g�n�m�z i�in art�k s�zkonusu de�ildir. Akupunktur noktalar� ve enerji meridyenlerinin varl���ndan da kimse ��phe etmemektedir. Biomedikal m�hendisler ve bilimsel ara�t�r�c�lar�n itinal� �al��malar� ile akupunktur noktalar�nda cildin elektriki rezistanslar�n�n d���k oldu�u ve �evresiyle aras�ndaki voltaj fark� saptanm�� bulunmaktad�r. Bu prensipler �����nda �Akupunktoskop� denilen cihazlar yap�larak akupunktur noktalar�n�n yeri tekrar saptanm��t�r ve ilgin�tir ki eski �in kartlar�ndaki akupunktur noktalar� ile hemen hemen ayn� oldu�u g�r�lm��t�r. Akupunktur noktalar� biol�minescence tekni�iyle de g�sterilmektedir, bu y�ksek frekansl� radyasyon foto�raflar� yoluyla ger�ekle�tirilmektedir.(Kirlian ve Kirlian.1930) . 1970� lerde Japon Dr.Yashio Nakatani, Ryodoraku �al��malar� ile v�cuttaki akupunktur meridyenlerinin elektriki potansiyel fark�ndan te�his ve tedaviye y�nelen cihazlar yapm�� ve �nemli ba�ar�lar elde etmi�tir.