|
Güneş
ışınlarının
bu
yararları
yanında
çoğunlukla
insanların
bilmediği,
ya da
bilinse
de son
yılların
güzellik
anlayışı
bronz
tenin
cazibesine
kapılıp
fazla
dikkate
alınmayan
çok
sayıda
zararları
vardır.
Güneş
ışınlarının
yan
etkileri
hemen
ortaya
çıkabilir.
Özellikle
beyaz
tenli
kişilerde
dikkatsiz
güneşlenmelerde
güneş
yanıklarına
sık
rastlanır.
Güneşe
hassasiyet
yaratan
bazı
ilaçların
(doğum
kontrol
hapları
gibi)
kullanımı
bir
takım
reaksiyonlara
neden
olabilir.
Yine
bazı
deri
hastalıkları
güneşle
şiddetlenebilir.
Uzun
vadede
ciltte
kırışmalar,
renk
değişiklikleri,
deri
kanseri
öncüsü
bazı
deşiğiklikler
ve
çeşitli
deri
kanserleri,
gözde
katarakt
oluşumu
da
zararlı
etkilerdendir.Uv
ışınları
etkisiyle
serbest
radikaller
oluşmakta
bunun
sonucunda
hücre
çekirdeğinde
kalıcı
degişiklikler
meydana
gelmektedir.
Güneş
ışınları
başlıca
infrared
ışınlar,
görünür
ışık ve
ultraviyole
ışınlarından
oluşmaktadır.
Görünür
ışık
normal
kişilerde
zararsızdır.Bazı
kimyasal
maddelerle
güneşe
duyarlılık
yapabilir.İnfrared
ışınlar
da düşük
dozlarda
zararsızdırlar
UV
Işınım:
UVC:
Ozon
tabakasından
geçemez.
Güneş
koruyucularda
Uvc ye
karşı
koruma
yoktur.
UVa ve
Uvb
ultraviyolenin
zararlı
etkilerinden
sorumlu
ışınlarıdır.
UVA:
Düşük
enerji
seviyesine
sahiptir.
Güneş
alerjilerine
sebep
olur.
Camdan
geçebilir.Tüm
yıl
boyunca,
kapalı
havalarda
ve
binaların
içinde
de
etkilidir.
IPD:
İmmediate
pigment
darkening
(Ani
pigment
koyulaşması)
PPD:Persistent
pigment
darkening
(Dayanıklılık
pigment
koyulaşması)
Değerleri
bir
güneş
koruyucuda
Uva' ya
karşı
koruma
faktörünü
belirler.
UVB:
Yüksek
enerji
seviyesine
sahiptir.
Güneş
yanıklarından
sorumlu
morötesi
ışınlardır.
Camdan
geçemez.Yazın
daha
fazla
etkilidir.
Sun
protection
factör
SPF: Uvb
ye karşı
koruyucunun
koruma
derecesini
gösterir.
Kişilerin
çoğu
yaşam
boyu
güneşe
maruziyetin
%50-80'ini
18
yaşından
önce
tamamlar.
Cilt
kanseri
gelişmesinde
tüm
yaşam
boyunca
maruziyetin
yanısıra
su
kabarcığı
oluşturacak
kadar
şiddetli
güneş
yanıklarının
sayısı
da
önemlidir.
Bu
nedenlerle
çocukların
güneşten
korunması
da çok
önemlidir.Çoğu
firmanın
çocuklar
için
üretilmiş
ürünleri
mevcuttur.Özellikle
açık
tenli
kişiler
güneşin
zararlı
etkilerinden
daha
fazla
etkilenirler
ve yan
etkiler
de daha
fazla
görülür.Bu
kişilerinde
daha
dikkatli
olması
gerekmektedir.
Güneşten
korunma:
* Güneş
ışığının
giysilerle
bloke
edilmesi:
İnce,
pamuklu
kumaşlar,
ıslak
tişörtler
ve suni
ipekten
yapılmış
ürünler
ışığı
daha
fazla
geçirir.
Bu
giysiler
giyilmeden
önce
güneş
koruyucular
kullanılmalıdır.
Şapka,
uv
korumalı
güneş
gözlükleri
faydalıdır.
*
Güneşlenme
zamanı
seçimi:
sabah 11
öğleden
sonra 15
arası
güneşe
çıkmamalıdır.
* Güneş
koruyucular:
kolay
uygulanmalı,
uzun
süre
etkinliğini
devam
ettirmeli,
UvA ve
UvB' ye
karşı
korumalı,
yan etki
riski az
olmalıdır.Güneş
koruyucunun
etkisini
gösterebilmesi
için
güneşe
çıkmadan
yarım- 1
saat
önce
sürülmelidir.
2-3
saatte
bir
tekrarlamalıdır.Terleme,
yıkanma,
yüzme
sonrasında
yenilemek
gerekir.
*
Eğitim:
Bronzlaşmak
derinin
ultraviyole
ışınlarına
karşı
verdiği
bir
korunma
reaksiyonudur.
Sağlık
anlamına
gelmez.
Bronzlaşırken
ultraviyolenin
zararlı
etkilerinden
korunmak
mümkün
değildir.
Mor
ötesi
ışınları
'ultravilet
sensometer'adlı
kredi
kartı
büyüklüğünde
aletlerle
kolaylıkla
ölçülebilmektedir.
Bu tür
aletler
kendi
kendimize
ölçüm
yapabilmemizi
sağlar.Bunun
yanında
hava
durumu
bültenlerinde
yurtdışında
halka
ultraviyole
indeksi
ile
ilgili
bilgiler
verilmektedir.
Biz de
bu tür
bir
uygulama
olmasa
da açık,
güneşli
, yaz
günlerinde
ve öğle
saatlerinde
uv
indeksinin
yüksek
olduğu
düşünülüp
daha
dikkatli
olmak
gerekir.
Güneşten
korunmayı
sadece
tatilde
güneşlenirken
değil
yaz,
kış;
günlük
alışkanlık
haline
getirmeli
ve
özellikle
çocuklarımıza
da
öğretmeliyiz.
Sağlıklı
beslenme
gibi tüm
yaşam
boyunca
uygulanılacak
bir
kural
olarak
hayatımıza
yerleştirmeliyiz. |
