|
Kansızlık her
yaşta görülebilen bir
sorun. Ancak özellikle
bebeklik ve çocukluk
çağında daha sık
rastlanıyor. Bunun temel
sebebi bebeğin anne sütü
almaması ve demirden
eksik gıdalarla
beslenmesi. Demir
eksikliğine bağlı
kansızlık basit bir
sorun değil. Sadece
fiziksel rahatsızlıklara
neden olmakla kalmayıp
bebeklerde zeka düzeyini
de etkiliyor. Anne ve
babaların kansızlık
konusunda dikkatli
olması belirtilerini ve
etkilerini iyi bilmesi
gerekiyor. Acıbadem
ve
“Kriton
Curi Parki Gönüllüleri” işbirliğiyle
gerçekleştirilen
“Çocuklarda Anemi”
söyleşisinde konuşan
Acıbadem Hastanesi
Kozyatağı Çocuk Sağlığı
ve Hastalıkları Uzmanı
Prof. Dr. Cengiz
Canpolat anemiyi
şöyle tarif ediyor: “Anemi
hemoglobin
konsantrasyonunun veya
kırmızı kan hücrelerinin
(alyuvarların) sayısının
beraber veya ayrı olarak
o yaşa uygun normal
değerlerin altına
düşmesi sonucu oluşan
bir klinik tablodur. Bu
azalma sonucu kanın
oksijen taşıma
kapasitesi ve dokulara
giden oksijen miktarı
azalır. Kansızlık
çocuklarda kendini çok
değişik biçimde
gösterir. Bu klinik
tablo hiçbir bulgu
olmamasından çok,
hasta bir çocuğa kadar
geniş bir yelpaze
içerir.”
Çocuklarda aneminin
nedenleri
Prof. Dr.
Canpolat çocuklarda
aneminin oluşmasında
diyetin çok büyük bir
önemi olduğuna dikkati
çekerek şöyle diyor:
“Diyetin en önemli
olduğu yaş grupları 6 ay
ile 2 yaş arası, ve bir
de adolesan dönemdir.
Büyümenin çok hızlı
olduğu bu iki dönemde
demirden fakir
yiyeceklerle
beslenilmesi sonucunda
demir eksikliği anemisi
meydana gelebilir.
Adolesan ,
kızlarda adet
kanamalarının düzensiz
ve fazla olması da demir
eksikliğine katkıda
bulunan bir faktördür.
Kan yapımında önemli rol
oynayan diğer iki
besinsel faktör B12
vitamini ve folik
asittir. Ancak bu iki
besinin eksikliğine
bağlı anemiler
çocuklarda demir
eksikliğine bağlı anemi
kadar sık görülmezler.”
Sadece diyet değil bazı
ilaçların kullanımı da
çocuklarda anemiye
neden oluyor. İlaçlar ya
alyuvarların yıkımına
katkıda bulunarak veya
kemik iliğine doğrudan
toksik etki göstererek
alyuvar yapımını
baskılamak suretiyle
anemi meydana getiriyor.
Çocuklarda kronik
hastalıkların ve sık
geçirilen
enfeksiyonların anemiye
neden olduğu bilinen bir
gerçek Prof. Dr.
Canpolat sebebini şöyle
açıklıyor: “Kronik
hastalıklarda
alyuvarların yaşam
süresi kısalmıştır ve
kemik iliği ise yetersiz
çalışmaktadır. Ayrıca
demir kullanılmasındaki
bozukluk ve böbrek
hastalıklarında kanda
toksik maddelerin
birikmesi de alyuvar
yapımını baskılayan
faktörlerdir.”
Kansızlık nasıl
anlaşılır?
Süt çocuklarında
huzursuzluk, davranış
değişiklikleri,
iştahsızlık, uykusuzluk
veya normalin üzerinde
uyuma gibi belirtiler
görülürken daha büyük
çocuklarda ve
adolesanlarda yorgunluk,
halsizlik, baş dönmesi,
baş ağrısı, çabuk
yorulma ve nefes darlığı
gibi yakınmalar ile
ortaya çıkıyor. Prof.
Dr. Canpolat bu noktada
bir uyarıda bulunarak
şunları söylüyor:
“Anemiyle birlikte lenf
bezelerinin ve karaciğer
ve dalağın da büyük
olması durumunda çocuk
hemolitik anemiler ve
lösemi açısından mutlaka
değerlendirilmelidir.”
Demir
eksikliği anemisine
dikkat!
Çocuklarda en sık
görülen anemi ,
demir eksikliği anemisi.
Anne sütü ile beslenen
bebeklerde ilk 6 ay
demir eksikliği
görülmüyor. Anne
sütündeki demir çok
kolay emilebildiği için
büyüyen süt çocuğuna
miktar olarak yeterli
geliyor. Ancak altı
aydan sonra ek gıdalar
ile yetersiz demir alan
bebek demir eksikliği
tehlikesi ile karşı
karşıya kalıyor. Demir
en çok kırmızı ette,
yumurta sarısında, yeşil
sebzelerde ve hububatta
bulunuyor. Demir
eksikliğinin gelişmemesi
için etten ve
sebzelerden gelen
demirin dengeli alınması
gerekiyor. Demir
eksikliği anemisinin
engellenmesi için diyete
önem verilmeli, demirden
zengin ek gıdaların
zamanında ve uygun
şekilde başlanmalı.
Prof. Dr. Canpolat,
“Prematüre bebeklere
erken koruyucu demir
preparatları başlanması
gerektiğini hatırlatarak
şöyle devam ediyor:
“Anneden bebeğe demir
transferi hamileliğin
sonlarında yoğunluk
kazandığı için bu
bebekler demir depoları
tam dolmadan doğarlar ve
çoğu zaman yoğun bakımda
kaldıklarından tetkikler
için bebeklerden fazla
kan alınmak zorunda
kalınır.”
Tanı ve Tetkikler
Demir eksikliği
gelişen bebekler
huzursuz, iştahsız
oluyor ve uyku
bozuklukları yaşıyor.
Büyümesi ve gelişmesi
duraklama gösteriyor.
Hemoglobini çok düşerse
cilt rengi de soluyor.
Bunu anlamak zor değil.
Bu solukluk en çok göz
kapaklarının içine, ağız
mukozasına, avuç
içlerine ve tırnak
yataklarına bakıldığında
anlaşılıyor. Demir
eksikliğine erken tanı
konup tedavi edilmesi
durumunda bu
bozuklukların büyük bir
kısmı düzelme şansına
sahip. Prof. Dr.
Canpolat tanı ve
tetkikler konusunda
şunları söylüyor: “Demir
eksikliği anemisi
saptanan çocukta dışkı
ve idrar ile kan kaybı
olup olmadığı
araştırılmalıdır. Dışkı
ile kan kaybı meydana
getiren en önemli
durumlar arasında peptik
ülserler ve inek sütü
alerjisi sayılabilir.
Ayrıca bağırsakta
bulunan polipler ve
anüste mukoza çatlakları
da kan kaybına neden
olabilirler. Gaitada
gizli kan testi birkaç
kez tekrarlanmalıdır,
zira kanama aralıklı
olarak meydana geliyor
olabilir.”
Tedavisi
Tedavi ise
çoğunlukla ağızdan
verilen demir
preparatları ile
yapılıyor ve 3 ay kadar
sürüyor. Tedavide ilk 2
ay hemoglobinin
yükseltilmesi, 3 ay ise
demir depolarının
doldurulması
amaçlanıyor.
Daha fazla bilgi için :
Alo Acıbadem ( 212/216)
544 44 44
|