|
-
Anneleri tuvalete
girdiğinde bile kapının
önünde durup ağlayan,
anneleri dışarı
çıktığında bir daha geri
gelmeyeceğini
düşünen çocuklar vardır.
Böyle bir durum neden
görülür?
Özellikle 1 yaşını
tamamladıktan sonra
çocuklarda yoğun bir
ebeveynden ayrılma
endişesi gözlemlenir.
Annenin işe gitmek ya da
alışverişe çıkmak gibi
günlük işler için
çocuktan ayrılmasının
ötesinde, tuvalet
girmesi bile sorun
olmaya başlar. Çocuk
güçlü bir şekilde
ağlayarak annenin gözden
kayboluşuna tepki
gösterir. Aslında
çocuğun bu protestosu,
ayrılıkla başa
çıkabilmek için
kullandığı sağlıklı bir
yöntem olarak
değerlendirilmelidir.
Çocukların 13-14 aylık
dönemden itibaren istek
duygusu ve kendini
ortaya koyma ihtiyacı
yükselir. Ayrıca, ilk
defa sevdiği kişilerin
yanında olmadığı
zamanlarda başka bir
yerde var olmaya devam
ettiğini algılamaya
başlar. Bu gelişim
düzeyine ulaşmış bir
çocuk doğal olarak
annesiyle birlikte
olmayı ister.
- Normal bir durum
mudur? Yoksa ciddi bir
yardım almak gerekir mi?
Özellikle yaşamın 2.
yılında görülen
ebeveynden ayrılma
endişesini normal olarak
görmeli ve sağlıklı
gelişimin bir aşaması
olarak
değerlendirmeliyiz.
Ancak bu durumun normal
olduğunu bilmemiz
ciddiye alınmaması
gerektiğini göstermez.
Çocuk, ayrılık sırasında
gerçek bir sıkıntı ve
yoğun duygusal zorlanma
yaşamaktadır. Bu
güçlükle başa
çıkabilmesi ve sağlıklı
şekilde atlatabilmesi
için ebeveynin doğru
adımları atması
gerekir.
- Onlara nasıl
davranmalıyız/nasıl
sakinleştirmeliyiz?
Çocuğun ayrılıkla başa
çıkabilmesine yardımcı
olmanın ilk adımı çocuğu
önceden hazırlamaktır.
Örneğin, günlük bir
işiniz için dışarı
çıkacağınız ve
çocuğunuzu bir
başkasıyla bırakacağınız
zaman çocuğunuza şunları
söyleyin: ‘Ben birazdan
gideceğim. Senin öğle
uykundan önce eve dönmüş
olurum. Dönünce sana
neler aldığımı
göstereceğim.’ Bu
noktadan sonra ebeveyn
çocuğun ayrılık
sırasında ağlamasına
hazırlıklı olmalıdır. Bu
sırada ebeveyn
döneceğine söz vermeli
ve gidiş sahnesini çok
uzatmadan ayrılmalıdır.
Dönüşte verdiğiniz sözü
tuttuğunuzu çocuğunuza
hatırlatın. Bu,
gelecekte size
güvenmesinin temelinde
yatan şeydir. Ayrıca,
ebeveyn gittikten sonra
çocukla kalan kişinin
tavrı da önemlidir:
çocuğa sevecen şekilde
sarılmak,
sakinleştirmeye
çalışmak, annesinin
döneceğinden bahsetmek
ve adım adım keyifli bir
aktiviteye geçişini
sağlamak gerekir.
- Bu tip çocuklar nasıl
tedavi edilebilir?
Günlük ayrılıklar
sırasında yapılan en
büyük hata çocuk fark
etmeden gitmeye
çalışmaktır. Bu durumda
anne çocuğun
protestosuyla
karşılaşmamış olur ancak
çocuk açısından daha
ciddi sakıncalar ortaya
çıkar. Anne fark
ettirmeden gittiğinde
çocuk, annesinin ortadan
kaybolduğunu önünde
sonunda fark eder ve bu
durum güven duygusuna
normalden daha fazla
zarar verir çünkü
annenin gidişi çocuğun
kendi kontrolü dışında
gerçekleşmiştir. Annenin
ne zaman gideceği ne
zaman döneceği belli
değildir. Bu sebeple de
anne eve döndükten sonra
tuvalete girme gibi
kısacık ayrılıklara bile
tahammül göstermek
zorlaşır. Eğer bir
süredir çocuğunuza fark
ettirmeden gidiyorsanız
çocuğunuzun ayrılma
endişesi iyice
tetiklenmiş olabilir. Bu
durumu çözmek için
sabırlı olmanız
gerekir. Bu aşamadan
itibaren her
ayrılışınızı çocuğunuza
önceden bildirin,
çocuğunuz gidişinizi
görsün ve mümkünse kısa
ayrılıklarla başlayıp
ayrılık süresini adım
adım yükseltin.
Döndüğünüzde çocuğunuza
söz verdiğiniz gibi
döndüğünüzü hatırlatın
ve sarılma gibi yakın
temas içeren
aktivitelere vakit
ayırın.
- Çocuklar böyle bir
obsesyondan nasıl
kurtarılabilir?
Çocukların ebeveynden
ayrılma endişesi zamanla
hafifler. Bu süreç
içerisinde çocuğunuza
‘anne ve baba her zaman
geri dönüyor’ mesajını
vermeniz faydalıdır.
Çocuğunuzla, sevdiği bir
oyuncağı battaniyenin
altına saklayıp sonra
açarak ce-eee oyunları
yapın ya da odanın
içinde koltuğun ya da
perdenin arkasına
saklanıp çıkarak
saklambaç oynayın. Bu,
ayrılma-birleşme
oyunları çocuğunuzun
gitseniz bile
döneceğiniz algısını
geliştirmesine yardımcı
olur. Ayrıca, ayrılık
zamanını aşamalı olarak
yükseltmek de etkilidir.
Aylarca bebeğinizle hiç
ayrılmadan beraber
olduktan sonra bir anda
işe başlamak ya da
çocuğunuzu bir anda tam
zamanlı anaokuluna
göndermek gibi şeyler
yapmayın. Ayrılık
süresini aşamalı olarak
arttırmak en doğrusudur.
- Büyüdüklerinde
karakterlerini etkiler
mi?
Bazı araştırma ve
gözlemler çocukların
ebeveynden ayrılma
durumuna verdiği
tepkinin karakteriyle
ilintili olduğunu
göstermektedir. Çocuğun
annenin ayrılışına
gösterdiği tepkinin
şiddeti, kişilik olarak
kararlılığının ve
kendini ortaya koyma
konusundaki güveninin
göstergesi olabilir.
Eğer çocuk ebeveynin
ayrılması durumunda
sesli bir protesto
yerine kendi içine
kapanarak yas tutuyorsa
bu durum çocuğun
karakteriyle ilgili
olarak güven eksikliği
ve depresif eğilim gibi
şeyleri düşündürür. Yine
de, erken dönemdeki
ayrılma endişesini
ebeveyn doğru şekilde
yönetebilirse çocuk
üzerinde karakter
gelişimi bakımından
kalıcı olumsuz bir
etkisi olmayacaktır.
Gelişim Uzmanı Psikolog
Sinem Olcay
İstanbul Parenting Class
Zeytinoğlu Cad. Arzu 1
Apt.
No:2 Diare:27
Etiler/İstanbul
T&F: 212 351 90 01
sinem@istanbulparentingclass.com
www.istanbulparentingclass.com
20.02.2009
|
