|
Bebek
Gelişimi
Çocukların bebeklikten
itibaren
gerçekleştirdiği
gelişimi sosyo-duygusal
ve zihinsel gelişim
olarak ikiye
ayırabiliriz. Bebeklik
döneminin en önemli
sosyo-duygusal gelişim
aşamaları bebeğin
ebeveynle sağlıklı bir
güven bağı kurması,
değerli ve önemli
olduğunu hissetmeye
başlaması, dünyayı
güvenli ve besleyici bir
yer olarak algılaması ve
ebeveynin yardımıyla
duygularını kontrol
etmeyi yani kendini
sakinleştirmeyi
öğrenmesidir. Bebeklik
döneminin en önemli
zihinsel gelişim
aşamaları ise bebeğin
çevre üzerinde bir
etkisi olduğunu
anlaması, sıra bekleme
ve cevap verme gibi
iletişimin temeli olan
becerileri kazanması ve
doğuştan sahip olduğu
keşfetme ve öğrenme
eğilimini nesnelere
bakarak, dokunarak ve
ağzına alarak
pekiştirebilmesi olarak
sıralayabiliriz.
Bebeğin ilk bir yıl
içinde gerçekleştirdiği
sosyo-duygusal ve
zihinsel gelişimin
temelinde aslında,
öz-kontrol becerisi
bulunur. Yani bebeğin
biyolojik temelli yeme,
uyku, uyanma, hareket
etme, uyarana cevap
verme gibi
davranışlarını kendi
kendine düzenleyebilme
becerisi kazanması
gerekir.
Gelişimi
Destekleyici Anne
Babalık
Bu önemli gelişim
aşamalarından geçen
bebeklere gelişimsel
ihtiyaçları ile uyumlu
ebeveynlik verilmesi çok
önemlidir. Yapılan
araştırmalar özellikle
erken çocukluk döneminde
“gelişimi-destekleyici”
(development-fostering)
anne babalık
yaklaşımının en sağlıklı
anne babalık modeli
olduğunu
göstermektedir.
Gelişimi destekleyici
anne-babalık; temel
olarak, çocuğun sosyo-duygusal
ve zihinsel gelişim
ihtiyaçlarını anlayıp
ebeveyn-çocuk
ilişkisinde bu
gelişimsel ihtiyaçları
ön planda tutmamız ve
çocuğumuza kendi kişisel
özellikleri, istek ve
ihtiyaçlarıyla uyumlu
stimülasyon, eğitim ve
disiplin vermemiz
demektir. Gelişimi
destekleyici
anne-babalık aslında her
yaş grubu için geçerli
genel bir kavramdır. Ama
yaşla birlikte
çocukların gelişimsel
ihtiyaçları değiştiği
için farklı yaş
grubundaki çocuklar için
gelişimi-destekleyici
anne-babalığın içeriği
farklılaşır.
Bebeklik döneminde
gelişimi-destekleyici
anne babalığın ne anlama
geldiğine odaklanırsak
ebeveyn duyarlılığının
en önemli kriter
olduğunu görürüz.
Bebeklik döneminde
ebeveyn duyarlılığı;
ebeveynin içten, ilgili
ve sıcak bir biçimde
kendi davranışlarını
bebeğe uyumlayabilmesi,
kendi hareket hızını
bebeğinkine göre
ayarlayabilmesi anlamına
gelir. Bunun dışında
ebeveynlerin bebeğe
doğru zamanda cevap
verebiliyor olması da
bebeklik döneminde
gelişimsel açısından
önemli bir rol oynar.
Bebekler hafızalarının
kısıtlı olması nedeniyle
davranışlarına ancak
kısa bir süre içinde
cevap alırlarsa
davranışlarının anlamlı
olduğunu öğrenebilir ve
ebeveyn ile karşılıklı
etkileşimden
faydalanabilirler. O
nedenle, yaşamın
özellikle ilk aylarında
ebeveynin bebeğin
verdiği ipuçlarını takip
ederek kısa zamanda
cevap verebiliyor olması
gerekir. Bebeklik
döneminde gelişimi
destekleyici
anne-babalığın bir diğer
göstergesi de
cesaretlendirmedir.
Cesaretlendirici
ebeveynler bebeğin
herhangi bir nesneyi
elde etmek ya da bir
oyuncağı keşfetmek için
gösterdiği çabayı
destekler, bebeğin
kararlılığını överler.
Buna ek olarak,
gelişimi destekleyici
bir ebeveyn olmak
istiyorsanız bebeğin
keşif girişimlerini
kısıtlamamaya özen
göstermelisiniz. Yani,
bebeğin çevredeki
nesneleri keşfetme ve
kendini ifade
girişimlerini
engellememeli, aksine
teşvik etmelisiniz.
Gelişim Uzmanı Psikolog
Sinem Olcay
İstanbul Parenting Class
Zeytinoğlu Cad. Arzu 1
Apt.
No:2 Diare:27
Etiler/İstanbul
T&F: 212 351 90 01
sinem@istanbulparentingclass.com
www.istanbulparentingclass.com
20.02.2009
|
