|
BEBEKLERİN MİZAÇ
ÖZELLİKLERİ
|
|
Özellik |
Açıklama |
Örnek |
|
Aktivite Düzeyi |
Bir bebeğin hareket
halinde geçirdiği
sürenin hareketsiz
geçirdiği süreye
oranı |
Anne karnında bile,
bazı bebekler daha
çok dolaşır ve daha
çok tekmeler. Benzer
farklılıklar erken
bebeklik döneminde
kol sallama ve
tekmeleme
hareketlerinin
sıklığı ve
şiddetinde de
görülür. Ayrıca,
bazı küçük
çocukların uyanık
geçirdiği sürenin
çoğunda yoğun
aktivite halinde
olma eğilimi de bu
mizaç özelliği ile
ilintilidir.
|
|
Ritmiklik |
Temel biyolojik
fonksiyonların
düzenli ve
öngörülebilir olma
derecesi |
Doğumdan itibaren
bebekler arasındaki
bireysel
farklılıklar,
beslenme ve uyku
zamanları ve
dışkılama gibi vücut
fonksiyonlarının
düzeninin ne kadar
kolay oluştuğu
konusunda da
görülür. |
|
Yaklaşma-Çekinme |
Bebeğin yeni şeylere
karşı olan ilk
tepkisinin niteliği
|
Anne memesi yerine
biberon sunulması,
bir yabancıyla
karşılaşma, kutunun
kapağını açınca bir
kuklanın fırlaması
gibi yeni ve
beklenmedik
deneyimler
karşısında bazı
çocuklar rahatsız
olur ve geri çekilme
davranışı sergiler,
bazıları ise aktif
bir şekilde yeni
deneyimi keşfeder ve
daha fazla
stimülasyon arar. |
|
Uyumlanabilirlik |
Bir bebeğin yeni bir
deneyime verdiği ilk
tepkisinin ne kadar
çabuk dengeye
geldiği |
Yeni bir deneyime
verilen ilk tepki
ister yaklaşma ister
geri çekilme
şeklinde olsun tüm
bebekler, süt yerine
katı mama ya da
bakıcıyla yalnız
kalma gibi yeni
durumlara
uyumlanırlar. Bu
uyumlanmanın ne
kadar çabuk ve ne
kadar kolay olduğu
konusunda bebekler
bireysel
farklılıklar
gösterirler. |
|
Cevap verme eşiği |
Bir uyaranın bebekte
etki uyandırabilmesi
için gerekli
yoğunluk düzeyi |
Bazı bebekleri
uykularından
uyandırmak için çok
az ses ya da
ağlamaları için
bezinin çok az
ıslanması
yeterlidir. Bazı
bebekler ise ancak
uyaran çok yoğun
hale geldikten sonra
tepki gösterirler. |
|
Tepkinin şiddeti |
Bebeğin tepkisinin
şiddeti |
Durum ister
memnuniyet verici
ister rahatsız edici
olsun bazı
bebeklerin
tepkilerinin daima
hafif olduğu
görülür. Mesela, bu
tip bir bebek memnun
olduğunda
mırıldanır,
üzüldüğünde sadece
kaşını çatar. Bazı
bebekler ise
memnuniyet verici
durumlar karşısında
içtenlikle güler ve
sıkıntı verici
durumlarda şiddetli
şekilde ağlarlar.
|
|
Duygu durumu |
Keyifli, mutlu ve
arkadaşça
davranışların
keyifsiz, mutsuz ve
arkadaşça olmayan
davranışlara oranı
|
Bazı bebekler sıkça
gülerler ve dünyaya
gülümseyerek bakma
eğilimindedirler,
bazı bebekler ise
beklenilenden daha
uzun süreler boyunca
mutsuz bir duruş
içindedirler. |
|
Bölünebilirlik |
Yeni bir uyaranın
devam etmekte olan
davranışı ne derece
bölebildiği ya da
değiştirebildiği
|
Ebeveynler sıklıkla
ağlayan bebeği bir
emzik ya da bir
oyuncak sunarak
oyalamak isterler
ancak bu taktikler
sadece
bölünebilirlik
derecesi yüksek
bebelerde işe yarar. |
|
Dikkat/kararlılık |
Başlanılan bir
aktiviteyi ne derece
sürdürebildiği |
Bazı bebekler
dönenceye bakar
kalır ya da sevdiği
oyuncağı ile uzun
süreler boyunca
mutlulukla oynar,
bazı bebekler ise
kısa sürede ilgisini
kaybeder ve sıkça
bir aktiviteden
diğerine geçme
ihtiyacı duyar.
|