|
Çoğu anne için bebeğini
ne zaman ve nasıl sütten
keseceğini belirlemek
emzirmenin en zor
yanıdır. Bebeklerin ne
zaman sütten kesilmesi
gerektiğine dair farklı
görüşler bulunmaktadır.
Örneğin, sağlıkçılar
emzirmeyi bırakmak için
2 yaş gibi ileri
zamanları önerirken
kişilik gelişimi
teorisyenleri en fazla
9-12 aylık döneme kadar
emzirmeyi tavsiye
etmektedir. Ayrıca, her
bebek ve anne çiftinin
kendine özgü ihtiyaçları
bulunduğundan sütten
kesmenin ideal
zamanlaması kişiden
kişiye
değişebilmektedir. Benim
önerim bebeğinizi ne
zaman sütten
keseceğinizin kararını
verirken hem anne olarak
beklentilerinizi hem de
bebeğinizin fiziksel ve
psiko-sosyal gelişimini
takip eden bir uzmana
mutlaka danışmanızdır.
Sütten
kesmek için doğru zamanı
belirlemek bir yana,
sütten kesme yöntemi
olarak da size ve
bebeğinize uygun
seçeneği bulmanız
önemlidir. Yüz yıllar
boyunca sütten kesmeyle
ilgili farklı yöntemler
denenmiş ve
geliştirilmiştir.
Temelde iki çeşit sütten
kesme yöntemi
bulunmaktadır: AZALTARAK
SÜTTEN KESME ve BİR ANDA
SÜTTEN KESME
AZALTARAK SÜTTEN KESME
Emzirmeyi adım
adım azaltarak ortadan
kaldırmak modern
kültürde en çok kabul
gören sütten kesme
yöntemidir. Bu yöntem şu
şekilde işler:
bebeğiniz/çocuğunuz
günlük emzirmelerden
herhangi birine ilgisini
yitirdiğinde o emzirmeyi
atlamaya başlarsınız.
Yani o emzirme vaktinde
bebeğinize meme vermek
yerine, yaşına bağlı
olarak biberon vermeyi
ya da başka bir yiyecek
sunmayı denersiniz.
İlerleyen haftalar
boyunca gün içindeki
diğer emzirmeleri de
birer birer atlayıp
biberon ya da başka bir
yiyecekle değiştirmeye
devam edersiniz. Bu
şekilde adım adım
bebeğinizin anne
memesini emme ihtiyacı
azalır ve emzirme biter.
Bu yöntem
her ne kadar mantıklı ve
uygulanabilir gözükse de
başarılı olması iki şeye
bağlıdır: bebeğiniz gün
boyunca belirli
vakitlerde emiyor
olmalıdır ve emmek
istemesinin tek sebebi
açlık olmalıdır.
Örneğin, karnı acıkmasa
bile sadece canı
istediği için emen ve
gün boyunca onlarca kez
emzirdiğiniz bir
bebeğiniz varsa bu
yöntemin işe yaraması
oldukça zordur. Bu
yöntem, özellikle 1 yaş
ve sonrası çocukların
anne memesini bir tür
rahatlama, gevşeme ve
zevk unsuru olarak
kullandığı durumlarda o
kadar etkin değildir.
Bir yaş ve üstü çoğu
çocuk, azaltarak sütten
kesme sürecinde çok daha
huzursuz ve meme
konusunda çok daha
talepkar hale
gelebilmektedir.
Emzirmeyi azaltarak
sütten kesme yöntemi,
daha çok bebeği 6-12 ay
arası dönemde olan
anneler kullanabilir.
BİR ANDA SÜTTEN KESME
Bir anda
sütten kesme yaklaşımı
çoğu toplumda bebekleri
sütten kesmek için
yaygın şekilde
uygulanmaktadır. Bir
anda sütten kesmek
derken, tamamen anne
sütüyle beslenen bebeği
bir gün içinde yetişkin
gibi beslemeye
başlamak kastedilmemektedir.
Genellikle bir anda
sütten kesme yöntemi en
az bir ve üstü
yaşlardaki, değişik
yiyecekleri zaten yiyor
durumda olan çocuklara
uygulanır.
İğrendirme (Aversion)
-Bir anda sütten
kesmenin en sık
kullanılan versiyonu
anne memesinin tadını ya
da görüntüsünü
değiştirerek çocuğu
iğrendirme yöntemiyle
memeden vazgeçirmektir.
Örneğin; Meksika'da çoğu
kadın göğsüne kıvamlı
kakao sürüp çocuğa bunun
'kaka' olduğunu
söylemekte ve doğal
olarak 'kaka' yemek
istemeyen çocuk
kolaylıkla memeden
uzaklaşmaktadır. Yeni
Gine'deki geleneksel
toplumlarda ise kakao
yerine memeye çamur
sürerek sütten kesme
yaygındır.
Dünyadaki çoğu toplumda
memeye aloe, acı biber,
hardal hatta ketçap gibi
çocuğa itici gelebilecek
tatlar sürerek sütten
kesme yöntemi
uygulanmaktadır. Yine de
batı toplumlarında
özellikle 18. yüzyılın
ortalarından sonra kötü
tatlar kullanarak sütten
kesmeye daha az
rastlanmaktadır. Bunun
sebebi batıda çoğu
bebeğin 1 yaşını
bulmadan emmeyi
bırakıyor olmasıdır.
Küçük bebeklerin anne
memesine olan bağı daha
zayıf olduğundan sütten
kesmeye dirençleri de
daha azdır. Daha önce
belirtildiği gibi 6-12
aylık dönemdeki çoğu
bebekte azaltarak sütten
kesme yöntemi kolaylıkla
işe yaramaktadır.
Ayrılma
-Bir anda sütten
kesmenin yaygın şekilde
kullanılan bir diğer
versiyonu da ayrılma
yöntemidir. Anne çocuğu
birkaç günlüğüne
babayla/bakıcıyla evde
bırakır ya da
büyükanneye/başka bir
akrabaya gönderir. Bu
yöntem endüstri devrimi
öncesinde İngiltere'de
ve Amerikan
kolonilerinde oldukça
yaygındı. Halen bazı
batılı kadınlar bu
yöntemle bebeklerini
sütten kesmektedir.
Ayrılma yönteminde
çocuğun hayatından hem
anne memesinin sunduğu
rahatlık hem de annenin
yakında olmasının
verdiği güven hissi geri
çekildiğinden, bazı
yaklaşımlar bu yöntemin
çocuk için sakıncalı
olabileceğini savunur.
Oysaki uygulamada
ayrılma yöntemiyle
sütten kesilen çoğu
çocuğun annesinin
yokluğunda onu
özlediğini ama uzun
süreli bir üzüntü
yaşamadığını
gözlemlemekteyiz. Eğer
annenin yokluğunda
baba/bakıcı/büyükanne
olması gereken duyarlı
ve sevecen tavrı
sergiliyorsa çocuk
annenin özlemine rağmen
günlerini sağlıklı ve
mutlu şekilde
geçirebilmektedir. Anne
döndüğünde ise çocuk
meme istese bile bu
konuda o kadar kararlı
ve ısrarcı olmamaktadır.
Annenin emzirmeden
kucakta tutma önerisini
kalaylıkla kabul
etmektedir. Çoğu anne
zahmetli iğrendirme ve
azaltarak sütten kesme
yöntemlerine göre
ayrılma yönteminin
oldukça kolay, etkin ve
sorunsuz olduğunu
söylemektedir.
Eğer emzirmeye devam
ettiğiniz çocuğunuzdan
birkaç günlüğüne
ayrılmanız gerekiyorsa
mutlaka onu tanıdığı,
bildiği, sevdiği
kişilerle
bırakın. Yanına mümkün
olduğu kadar çok tanıdık
eşya verin- bir
battaniye ya da yastık,
yumuşak bir oyuncak ya
da bebek, birlikte
okuduğunuz kitap, kendi
resminiz, üzerinde sizin
kokunuz bulunan bir
eşarp vb. Ayrılmadan
önce çocuğunuza ne kadar
süre yanında
olmayacağınızı anlatmaya
çalışın: '2 gece bensiz
uyuyacaksın. 3. gece
yanında olacağım' gibi.
Çocuğunuzla siz yokken
ilgilenecek kişiyi
çocuğunuzun sevdiği
yiyecekler, aktiviteler,
tercih ettiği uyuma
şekli konusunda mutlaka
bilgilendirin. Eğer
çocuğunuz uykuya dalma
yöntemi olarak emmeyi
benimsemiş, gece boyunca
da meme isteyen bir
bebekse bakıcıyı bir ya
da iki gece boyunca
fazlasıyla
zorlanabilecekleri
konusunda uyarın.
ÖZET
İster azaltarak
isterseniz bir anda
sütten kesmeyi deneyin,
sütten kesme sürecinde
çocuğunuza mutlaka
empatik davranmalısınız.
Sütten kesme sürecinde
çocuğunuza en az
emzirdiğiniz dönemdeki
kadar yakın olmayı ve
sevgi göstermeyi ihmal
etmeyin. Sütten kesme
sürecinde de, diğer her
konuda olduğu gibi,
kendinizden emin olmanız
çocuğunuzun size
güvenmesini sağlamak
için en önemli nokta
olacaktır. Sınırları net
şekilde belirleyin ve
onlara sadık kalın.
Tutarsızlığınız
çocuğunuzun kafasını
karıştıracak ve
anksiyetesini
yükseltecektir. Sütten
kesme aşamasında
tutarlılığın önemini
bilmenize rağmen
esnekliğin de
gerektiğini unutmayın.
Eğer sütten kesme
çabanız çocuğunuzu
gerginleştiriyorsa bu
durumda planınızı
değiştirmeniz en doğrusu
olur: bir süre daha
(günde bir ya da iki
kez) emzirmeye devam
edebilirsiniz. Çocuğunuz
birkaç hafta/ay içinde
gerginliğini atıp
yeniden mutlu haline
döndükten sonra sütten
kesme onun için çok daha
sorunsuz olacaktır.
Sinem Olcay
Uzman Psikolog/Pedagog
İstanbul Parenting Class
Zeytinoğlu Cad. Arzu 1
Apt.
No:2 Diare:27
Etiler/İstanbul
T&F: 212 351 90 01
sinem@istanbulparentingclass.com
www.istanbulparentingclass.com
06.03.2010
|
