|
Bebeğinizin sizinle
sağlıklı bir bağ kurması
ilk bir yılın sosyo-duygusal
açıdan en temel gelişim
konusudur. Bebeklerin
ebeveynle kurduğu bağın
içgüdüsel temelleri
vardır. Bebekler dünyaya
korunma ve güvenlik
amacıyla ebeveynin
yakınında kalma
içgüdüsüyle gelirler.
Ebeveynler için de
bebekle kurulan bağ
aslında içgüdüseldir.
Biz de bebeğimizle bir
bağ kurmak isteriz.
Bebeğimizi korumak ve
güvende olmasını
sağlamak, ihtiyaçlarını
karşılamak için
elimizden geleni
yaparız.
Bağlanma
nedir?
Bağlanma ebeveyn ve
çocuk arasında çocuğun
güvende olduğunu
hissetmesini sağlayan
karşılıklı, keyifli bir
oyundur. Bağlandığımız
kişiye zaman ve mekan
sınırlamasının ötesinde
duygusal olarak
tutunuruz. Bu ilişkide
güvende olma algısı ve
güvenme hissi vardır.
Bu güvende olma algısı
çocuğun fiziksel, sosyal
ve duygusal dünyayı
keşfetmesine yardımcı
olur. Ebeveynle kurduğu
sağlıklı bağ sonucu
güvende olma algısı
gelişmiş bir çocuk
kendine güvenmeye ve
kedini önemli ve değerli
olarak görmeye
başlayacaktır. Bu tip
bir güvende olma algısı
ve ebeveyne güvenme
hissi çocuğun diğer
yetişkinlerle ve
arkadaşlarıyla nasıl
etkileşime geçtiğini ve
dünyayı nasıl
algıladığını da
belirleyecektir.
Ebeveynle 0-1 yaş
arasında sağlıklı güven
bağı kurmuş çocuklar
ilerleyen zamanda daha
sağlıklı bir
bağımsızlaşma süreci
yaşarlar. Bu tip
çocuklar öğrenmeye,
keşfetmeye daha açık
olurlar, sosyal
becerileri daha
yüksektir, kolay
iletişim kurarlar,
kendini ifade şekilleri
olumludur.
Bebek ile ebeveyn
arasında güven bağı
nasıl kurulur?
Bebeğimizle güven bağı
kurmamız onunla uyumlu
etkileşimler yaşıyor
olmamıza bağlıdır.
Bağlanma bir süreçtir.
Her gün adım adım
ilerler. Bebeğimiz her
ağladığında onu teselli
etmeye çalışmamız, o
yüzümüze her baktığında
ve bizimle etkileşime
geçmek istediğinde
onunla konuşmamız, oyun
oynamamız bebeğimize
bize güvenmeyi öğretir.
Bebeğinizin istek ve
ihtiyaçlarını anlayıp bu
istek ve ihtiyaçlara
uyumlu cevap verdiğiniz
her an bebeğinizle
kurduğumuz bağın
güçlenmesine katkı
sağlar.
Bebeğin sıkıntısını
gidermek bağlanma
sürecine nasıl katkı
sağlar?
Bir ebeveyn bebeği
üzüldüğü zaman bu
kendisini de üzüyor olsa
bile bebeğin yanında
olursa emniyetli bir
sığınak oluşturmuş olur.
Bebek kendini güvende
hissetmeye ihtiyaç
duyar. Bir ebeveyn
olarak bebeğimizin
sıkıntı, üzüntü
belirtisi olan
ağlayışlarına her cevap
verdiğimizde onun güven
hissi ihtiyacını
karşılamış oluruz.
Ayrıca, ebeveyn bebeğin
sıkıntı hislerini
kontrol ederek bebeğin
duygularını düzenlemeyi
öğrenmesine yardımcı
olur. Bebeğin
sakinleşebilmek için hem
ebeveyne hem kendine
güvenmeyi öğrenebilmesi
için ebeveyn olarak
bebeğin verdiği
ipuçlarıyla uyumlu
olabilmemiz çok
önemlidir. Bebeği
üzüldüğünde
sakinleştirerek ebeveyn,
bebeğe onun yanında
olduğu, dünyayı güvenle
keşfedebileceği
sinyalini verir.
Bebekle keyifli
zamanları paylaşmanın
bağlanma sürecine
katkısı var mıdır?
Bebeğin sıkıntısını
anlayıp sıkıntıya cevap
verebilmenin yanında
bebeğin kendini iyi
hissettiği zamanlarda da
yanında olabilmemiz
gerekir. Yani bebeğimize
sadece ağladığında
müdahale etmemiz,
sakinleştirmeye
çalışmamız yetmez.
Bebek ebeveynin yüzüne
hayranlıkla baktığında
ebeveynin de kendisinden
keyif almasına ihtiyaç
duyar. Bebek dünyadaki
yeni görüntüleri,
sesleri ve dokunuşları
keşfederken ebeveynin
kendisini izlemesini
ister. Bebek, ebeveynin
dünyayı kendisinin
gözüyle görebilmesine ve
ona açıklamasına ihtiyaç
duyar. Bebekler
ebeveynle iletişim kurma
isteklerini çeşitli
davranışlarla (ebeveynin
yüzüne bakma, kollarını
ebeveyne doğru uzatma,
başını ebeveyne doğru
çevirme, gülme, kol ve
bacakları yumuşak
şekilde dairesel olarak
hareket ettirme gibi)
çok net bir şekilde
anlatırlar. İşte bu
zamanlarda bebekler
ebeveynin kendisine
cevap vermesini
konuşmasını, oyun
oynamasını kısaca
iletişim kurmasını
isterler. Ayrıca
bebekler ebeveynle
ilgili olduğu
zamanlarda, ebeveynin
kendisini taklit ederek
ve hareketlerine uyum
sağlayarak kendisiyle
bağlantıda kalmasına
ihtiyaç duyar. Ebeveyn,
bebek kendini iyi
hissettiği zamanlar
bebeğin yanında olarak
ana bir güven temeli
sağlamış olur.
Ebeveynle sağlıklı bir
bağ kurmak çocuğa neler
kazandırır?
Bağlanma tek seferde
olan bir şey değildir;
çocuk ve hayatındaki
özel kişi için sürekli
olarak devam eden bir
oluşum ve yolculuktur.
Yaşamın ilk döneminde
bebeğinize vereceğiniz
bakım bebeğinizin
kuracağı bağın
niteliğini
belirleyecektir.
Bebeğiniz ya güvenli ya
da güvensiz bir bağ
kurabilir. Hassas ve
duyarlı şekilde bakım
vermeniz güvenli bir bağ
oluşumunu ve sağlıklı
ilk ilişkilerin
kurulmasını teşvik eder.
Ebeveyn ve bebek
arasında güvenli bir
bağın kurulması bebeğe
istek ve ihtiyaçlarının
ebeveyn tarafından
karşılanacağına
güvenmeyi öğretir. Bu da
ileride arkadaşları,
öğretmeni ve diğer
yetişkinlerle sağlıklı
ilişkiler kurabilmesini
ve en nihayetinde öz
güven geliştirmesini
sağlar. Bebek ebeveyne
güvenmeden kendine
güvenmeyi öğrenemez. 0-1
yaş arasında kurulan
güvenli bağ ilerleyen
dönemde ortaya çıkan
bağımsızlaşma sürecinin
sağlıklı ilerlemesini
sağlar.
Bağlanma bazen
bağımlılığa dönüşebilir
mi?
Ebeveynlerin ilk bir yıl
için “Bebeğim bana
bağımlı hale mi geldi?”
endişesi yanlıştır.
Bebekler bu dönemde
gelişimsel olarak zaten
ebeveyne bağımlıdır.
Her istek ve ihtiyacının
karşılanması, her keşif
girişiminin onaylanması
için ebeveyne ihtiyaç
duyar. Bağımsızlaşma ve
bireyselleşme bebeğiniz
büyüdükçe ortaya çıkan
farklı bir gelişim
aşamasıdır ve bu
bağımsızlaşma sürecinin
sağlıklı bir şekilde
ilerlemesi ilk dönemde
bebek ve ebeveyn
arasında kurulan güvenli
bağ ile mümkündür. İlk
yıllarda istek ve
ihtiyaçlarına ebeveynden
uyumlu cevaplar
alamamış, ebeveynle
sağlıklı bir bağ
kuramamış olan
bebeklerin ilerleyen
dönemde ortaya çıkan
bağımsızlaşma
girişimleri de
sağlıksız, çelişkili
olur. Ama yaşamın ilk
yıllarında bebeğinizin
istek ve ihtiyaçlarını
düzenli şekilde
karşılarsanız, onun
ipuçlarını anlar onlarla
uyumlu ebeveynlik
verirsiniz sizinle
güvenli bir bağ
kurmasına büyük katkı
sağlamış olursunuz.
Gelişim Uzmanı Psikolog
Sinem Olcay
İstanbul Parenting Class
Zeytinoğlu Cad. Arzu 1
Apt.
No:2 Diare:27
Etiler/İstanbul
T&F: 212 351 90 01
sinem@istanbulparentingclass.com
www.istanbulparentingclass.com
08.04.2009
|
