|
Eğer bir göz, gözlükle
ve ameliyatla
düzeltilmesine rağmen
tam göremiyorsa ve iki
göz arasında 2 sıra ve
daha fazla görme gücü
farkı varsa göz
tembelliğinden (
AMBİYOPİ ) bahsedilir,
kişinin üç boyutlu
görmesi bozulur. Bazı
mesleklerde (askerlik,
pilotluk gibi) göz
tembelliği olanlar yer
alamazlar.
GÖZ TEMBELLİĞİNİN
NEDENLERİ NELERDİR?
Amblyopinin nedenleri:
Gözlerin normal
kullanılmasını
engelliyecek ve
gelişimini engelleyecek
durumlarda ortaya
çıkmaktadır. Birçok
vakada amblyopi
nedeninde genetik bir
yatkınlık bulunmaktadır.
Bu yüzden ailesinde
amblyopi hikâyesi
bulunan çocukların erken
yaşlarda göz doktorunca
muayene edilmesi
önemlidir. En önemli
dört nedeni şunlardır:
Şaşılık: En
sık görülen sebepdir.
Kayan gözden gelen
görüntü çift görmenin
önlenmesi amacıyla yok
sayılır ve çocuk sadece
tek gözüyle görmeye
yönlenir. Bu kayan gözün
görmesinin düşmesine
neden olur.
Refraktif
farklılık: Refraktif
bozukluklar gözlükle
düzeltilmektedir.
Amblyopi tek gözün
diğerine göre daha fazla
myopik, hipermetropik ya
da astigmatik olmasıyla
oluşmaktadır. Bulanık
gören göz yok sayılır ve
amblyopi gelişir. Gözler
normal gözükmektedir ama
tek göz diğerine göre
daha az görmektedir. Bu
en zor tanı konan
amblyopi nedenidir ve
sıkı takibin yapılması
gerekmektedir.
Göz dokularının
geçirgenliğinin
bozulması: Katarakt
yada görüntünün net
olarak odaklanmasını
engelleyecek her türlü
durumda amblyopi
gelişmektedir. Bu en
ağır amblyopi tipidir.
Her
iki gözde ileri derecede
yüksek kırma kusuru:
Her iki
gözde 3 dereceden fazla
hipermetrop veya 7-8
derece miyopi varlığı
her iki gözün birden
tembelliği ile
sonuçlanır.
GÖZ TEMBELLİĞİ NASIL
TEŞHİS EDİLİR?
Bu çoğu kez oldukça
zor bir durumdur. Çünkü
çocukların görme
muayeneleri 3-4 yaş
öncesinde oldukça güçlük
arz eder. Daha küçük
çocuklarda ve bebeklerde
sağlam gözün doktor
tarafından elle
kapatılması halinde
tepkiyi değerlendirmek
gibi bir takım
yöntemlerle göz
tembelliği olan göz
tespit edilmeye
çalışılır. Gözlerde
herhangi bir kayma olup
olmadığını muayene
edilir. Daha sonra
kırıcı ortamlarında
(kornea, göz merceği
gibi) herhangi bir
bulanıklık olup
olmadığına bakılır, göz
bebeğini damla ile
genişletilerek, her iki
gözün refraksiyon
(kırma) değerlerini
ölçülür. Burada önemli
olan nokta özellikle bir
gözde, diğerinin çok
üzerinde bir kırma
kusuru olup olmadığıdır.
Bunun dışında her iki
gözdeki yüksek kırma
kusurları da dikkate
alınır. Kırma kusuru
muayenesi dışında retina
(gözün arkasındaki ağ
tabaka) ve optik sinir
(görme siniri) muayenesi
de yapılarak muayene
tamamlanır.
GÖZ TEMBELLİĞİ NASIL
TEDAVİ EDİLİR?
Göz tembelliğinde
tedavinin esası gözdeki
görmeyi bozan
patolojinin en erken
zamanda ortadan
kaldırılmasıdır. Gözlük
verilebilir. Şaşılık
gözlükle düzeltilebilir.
Eğer katarakt varsa veya
görmeyi engelleyen
bulanık ortam mevcutsa,
şaşılık gözlükle
düzelmiyorsa bunun
ameliyatla düzeltilmesi
gerekir. Ayrıca zayıf
gözün daha çok çalışması
sağlanmaya çalışılır.
Bu, sağlam gözün özel
bir bandajla haftalar
bazen aylar boyunca
kapatılması ile yapılır.
Önce gerekli olan reçete
edilir. Çocuk bunu
kullanmaya başlar ve
kapama tedavisi yapılır.
Şaşılıkta eğer bir
cerrahi müdahale
yapılacaksa genellikle
önce göz tembelliği
giderilmeye çalışılır.
Ameliyat öncesi belli
bir dönem kapama
tedavisi yapılır,
ameliyat uygulanır, daha
sonra bir müddet daha
kapama yapılmaya devam
edilir. Bundan sonrası
ise tamamen sizin
sabrınıza kalmıştır.
Çocuklar kapama
yapılmasından hiç
hoşlanmazlar ve bunu
reddederler. Ancak
ebeveyn olarak bu dönem,
sizin ilgi ve
sabrınızla, başarılı bir
şekilde yaşanabilir.
Yaşamları boyunca göz
tembelliklerinin
mevcudiyeti nedeniyle
yaşayacakları
sıkıntıları düşünerek
sabırla yaklaşılmalıdır.
GÖZ
TEMBELLİĞİ NEDEN TEDAVİ
EDİLMELİDİR?
Gözlük vermekle veya
cerrahi yapmakla göz
tembelliğinin nedeni
düzeltilebilir. Fakat
göz doktorunuz göz
tembelliğinin kendisini
de tedavi etmelidir.
Eğer göz tembelliği
tedavi edilmezse çeşitli
problemler görülebilir:
1. Ciddi ve kalıcı görme
kusuru gelişebilir,
2. Derinlik
algılamasında kayıp
olur.
3. Eğer normal gözde
hastalık veya yaralanma
olursa, ömür boyu az
görmeyle sonuçlanabilir.
Aileler çocuğunun bu
tedaviyi
gerçekleştirmesinde
yardımcı olmalıdır.
Çocuk gözlerinin
kapatılmasından
hoşlanmayacaktır. Fakat
ebeveyn olarak, yapılan
her şeyin onun iyiliği
için olduğuna inanmalı,
sizi anlayacak çağda ise
ona da
anlatmalısınız.Başarılı
bir tedavi için ailenin
ilgi ve işbirliği
gereklidir.
GÖZ TEMBELLİĞİYLE ETKİLİ
MÜCADELE İÇİN NE
GEREKİR?
Başarıda en önemli nokta
göz tembelliğinin teşhis
zamanıdır. Eğer erken
teşhis ve düzenli tedavi
yapılırsa çoğu kez
normal görmeye
ulaşabilir. 9 yaş
sonrasında yapılacak
kapamanın herhangi bir
faydası olmaz. Katarakt
gibi sebeplerle ortaya
çıkan göz
tembelliklerinde erken
bebeklik döneminde
cerrahi ve kapama
tedavileri ile müdahale
yapılır.
GÖZ
MUAYENESİ NE ZAMAN
YAPILMALIDIR?
Tüm
çocuklar doğumda, 1
yaşında, 4 yaşına
gelmeden önce herhangi
bir sorun olmasa da
mutlaka bir göz doktoru
tarafından muayene
edilmiş olması gerekir.
Bu arada doğumdan
itibaren hem ailenin hem
de çocuk doktorlarının
bazı tespitleri ile
gerekli hallerde, çok
erken dönemlerde de göz
muayenesi yapılabilir.
Kaynak:
www.florence.com.tr
Group Florence
Nightingale
(0212) 4440436
14.10.2009 |
