|
Lifler suda eriyen ve
erimeyen olmak üzere iki
kategoriye ayrılırlar.
Suda Erimeyen Lifler:
Selüloz, hemiselüloz ve
lignin gibi yapısal
liflerdir ve diyetle
alınan posanın büyük
çoğunluğunu oluşturur.
Bu tür lifler barsak
sisteminin hareketlerini
düzenleyerek kabızlığı
engeller ve dışkının
kıvamlı olmasını sağlar.Su
tutarlar ve sindirime
yardım ederler. Atık
maddelerin barsaktan
geçiş süresini
kısaltarak hemoroid,divertikül
ve diğer barsak
hastalıklarına yakalanma
rikini azaltır.
Tam buğday unu, kepekli
buğday, ceviz ve birçok
sebze bu grup lifleri
içerir.
Suda Eriyen Lifler:
Pektin, sakızlar,
musilajlar,
oligosakkaritlerden beta
glukagon yapıda olanlar
ve dirençli nişasta suda
çözünerek jel kıvamında
bir yapı oluştururlar.
Kan LDL ve total kan
kolesterol düzeyini
düşürür ve kan şekerinin
kontrol altına
alınmasında rol
oynarlar.
Kurubaklagiller,
bezelye, yulaf, arpa,
elma, portakal ve havuç
gibi birçok sebze ve
meyve suda eriyen
lifleri içerirler.
Lifli besinlerin
yararları:
-
Kabızlığı önler.
Özellikle suda erimeyen
lifler barsaklardaki
suyuda emerek dışkının
şeklini, hacmini,
dışkılama sayısını
düzenleyerek kabızlığı
önler. hemoroid,
irritabl kolon ve
divertikül gibi
hastalıkları önler.
-
Özellikle suda eriyen
lifler kan LDL ve
total kan kolesterol
düzeyini düşürürler.
-
Kan şekeri
düzeylerini kontrol
eder. Glisemik
indeksi düşük olan posa
tip-II diyabette
insüline gereksinimi
azaltmakta, vücudun
insüline karşı
gösterdiği direnci
kırmaktadır. Bu sebeple
diabetlikişilerin
yeterli posayı almaları
gerekmektedir.
-
Kilo kontrolüne
yardımcı olur. Mide
içerisinde şişerek hacim
yaratır, uzun süre açlık
hissi duyulmasını
engeller. Kalorisi de
olmadığı için kilo
kontrolüne yardımcı
olur.
-
Kolon kanseri riskini
azaltır.
Ne kadar posaya
ihtiyacımız var?
| |
50
yaş ve altı |
51
yaş ve üstü |
|
Erkek |
38 gram/gün |
30 gram/gün |
|
Kadın |
25 gram/gün |
21 gram/gün |
Posa Alımını Nasıl
Arttırabiliriz?
-
Güne içine buğday kepeği
eklenmiş yüksek lifli
kahvaltılık gevrekle
başlayın
-
Günde en az 5 porsiyon
sebze ve meyve tüketin
-
Kabuğu ile yenilebilen
sebze ve meyveleri
soymayın.Mümkünse çiğ
olarak tüketin
-
Haftada en az iki kere
kuru baklagil tüketin
-
Beyaz ekmek yerine tam
tahıllı ekmekleri tercih
edin.
-
Kepekli makarna tüketin
-
Pirinç yerine bulgur
pilavını tercih edin.
-
Omletlere sebze ekleyin.
-
Meyve suyu yerine
meyvenin kendisini
tüketin.
-
Yemeklerde buharda
haşlanmış sebzeleri
tercih edin.
-
Çorbalarınızda
baklagilleri kullanın.
Bazı besinlerin kalori
ve lif miktarları:
|
BESİN
|
PORSİYON |
KALORİ |
LİF
(Gram) |
|
Meyveler |
|
|
|
|
Elma
(kabuğuyla) |
1 orta
boy |
81 |
3,5 |
|
Ahududu |
1/2 su
bardağı |
35 |
3,1 |
|
Armut
(kabuğuyla) |
1/2
büyük |
61 |
3,1 |
|
Çilek |
1 Su
Bardağı |
45 |
3,0 |
|
Kuru
erik |
3 adet |
60 |
3,0 |
|
Greyfurt |
1/2 orta
boy |
38 |
1,6 |
|
Kiraz |
10 adet |
49 |
1,2 |
|
Kuru
Üzüm |
1/4 su
bardağı |
106 |
3,1 |
|
Muz |
1 orta
boy |
105 |
2,4 |
|
Portakal |
1 orta
boy |
62 |
2,6 |
|
Şeftali
(kabuğuyla) |
1 adet |
37 |
1,9 |
| |
|
|
|
|
Sebze
Çiğ |
|
|
|
|
Domates |
1 orta
boy |
20 |
1,5 |
|
Ispanak |
1 su
bardağı |
8 |
1,2 |
|
Kereviz
Sapı
(küp
doğranmış) |
1/2 su
bardağı |
10 |
1,1 |
|
Mantar
|
1/2 su
bardağı |
10 |
1,5 |
|
Marul |
1 su
bardağı |
10 |
0,9 |
|
Salatalık |
1/2 su
bardağı |
8 |
0,4 |
|
Yeşil
Biber |
1/2 su
bardağı |
9 |
0,5 |
| |
|
|
|
|
Sebze
Pişmiş |
|
|
|
|
Brokoli |
1 su
bardağı |
40 |
4,4 |
|
Brüksel
Lahanası |
1 su
bardağı |
56 |
4,6 |
|
Enginar
(pişmiş) |
1 büyük |
40 |
4,5 |
|
Havuç |
1 su
bardağı |
48 |
4,6 |
|
Ispanak |
1 su
bardağı |
42 |
4,2 |
|
Kabak |
1 su
bardağı |
22 |
3,6 |
|
Karalahana |
1 su
bardağı |
44 |
2,8 |
|
Karnabahar |
1 su
bardağı |
28 |
2,2 |
|
Kırmızı
Lahana |
1 su
bardağı |
30 |
2,8 |
|
Kuşkonmaz
(doğranmış) |
1 su
bardağı |
30 |
2,0 |
|
Mısır |
1/2 su
bardağı |
87 |
2,9 |
|
Patates
(kabuğu
soyulmuş) |
1 orta
boy |
97 |
1,4 |
|
Patates
(kabuğuyla) |
1 orta
boy |
106 |
2,5 |
|
Taze
patates |
1 orta
boy |
160 |
3,4 |
|
Yeşil
fasulye |
1 su
bardağı |
32 |
3,2 |
| |
|
|
|
| |
|
|
|
|
Baklagiller |
|
|
|
|
Barbunya
fasulye
(pişmiş) |
1/2 su
bardağı |
110 |
7,3 |
|
Fırınlanmış
Fasulye |
1/2 su
bardağı |
155 |
8,8 |
|
Kuru
bezelye
(pişmiş) |
1/2 su
bardağı |
115 |
4,7 |
|
Kuru
fasulye
(pişmiş) |
1/2 su
bardağı |
112 |
6,0 |
|
Mercimek
(pişmiş) |
1/2 su
bardağı |
97 |
3,7 |
| |
|
|
|
|
Pirinç,
Ekmek,
Makarna
ve Unlu
Mamuller |
|
|
|
|
Bulgur (
pişmiş) |
1 fincan
|
160 |
9,6 |
|
Ekmek
(beyaz) |
1 dilim |
78 |
0,4 |
|
Ekmek
(tam
buğdaylı) |
1 dilim
|
61 |
1,4 |
|
Kepekli
mafin |
1 mafin |
104 |
2,5 |
|
Peksimet
(çavdarlı) |
2 kraker |
50 |
2,0 |
|
Pirinç
(beyaz,pişmiş) |
1/2 su
bardağı |
82 |
0,2 |
|
Pirinç
(esmer,pişmiş) |
1/2 su
bardağı |
97 |
1,0 |
|
Spagetti
(normal,
pişmiş) |
1/2 su
bardağı |
155 |
1,1 |
|
Spagetti
(tambuğday,
pişmiş) |
1/2 su
bardağı |
155 |
3,9 |
| |
|
|
|
|
Kuruyemişler |
|
|
|
|
Badem |
10 adet |
79 |
1,1 |
|
Fındık
|
10 adet |
54 |
0,8 |
|
Yerfıstığı |
10 adet |
105 |
1,4 |
| |
|
|
|
|
|
KAYNAKÇA:
16.12.2008 |
|