|
Gebelikte dinlenme
sırasında enerji
tüketimi gebelik yaşının
ilerlemesiyle birlikte
artış gösterir, ancak
kilo başına düşen kalori
tüketimi göz önüne
alındığında önemli bir
değişiklik olmadığı
gösterilmiştir. Fiziksel
aktivite sırasında ise
enerji tüketimi
gebelerde normal
kadınlara göre daha
fazla olmaktadır. Yani
fiziksel aktivite
sırasında gebelerde
enerji kapasitesi daha
çok zorlanmaktadır.
Gebelik sırasında
dolaşım ve solunum
sisteminde de bazı
değişiklikler
olmaktadır. Kan hacmi,
kalpten bir atım
sırasında atılan kan
miktarı ve nabızda artış
olmaktadır.
Egzersizin Bebek
Üzerindeki Etkileri
Egzersiz sırasında bebek
kalp atımlarında, yani
nabzında bir artış
olmakla birlikte bazı
bebeklerde nabızda
geçici düşmeler
görülebilmektedir. Ancak
bu değişikliklerin bebek
üzerinde olumsuz bir
etkisi gösterilmemiştir.
Genel olarak yapılan
çalışmalarda egzersizin
bebek üzerinde olumsuz
bir etkisinin olmadığı
ve bazı çalışmalarda ise
egzersiz yapan
kadınlarda doğumun daha
kısa sürede
gerçekleştiği ve daha az
sorunla karşılaşıldığı
görülmüştür. Egzersizin
bebeğin doğum kilosu
üzerindeki etkisi tam
olarak bilinmemektedir.
Gebelik Sırasında
Egzersiz İçin Öneriler:
-
Hafif ve orta
yoğunlukta egzersiz
haftada en az üç defa
yapılmalıdır. Ancak
burada egzersizde
yoğunluğun kriterleri
net olarak
belirlenememiştir.
Ayrıca yoğunluğun
tanımı gebelik
öncesinde yapılan
egzersiz yoğunluğuna
bağlı olarak
değişiklik gösterir.
Örneğin gebelik
öncesinde yoğun
egzersiz yapan
kadınlar için hafif
denebilecek bir
egzersiz programı
diğer bir kadın için
oldukça yoğun
gelebilir. Bu konuda
egzersiz yoğunluğunun
nabıza göre
ayarlanması
önerilmektedir.
Egzersiz sırasında
aşılmaması istenen
maksimum nabız sayısı
ise şu formülle
hesaplanmaktadır:
Maksimum kalp hızı:
(220-yaş) X 0.60 ile
(220-yaş) X 0.80 arası
Örneğin 20 yaşındaki
bir gebenin nabzının
egzersiz sırasında
120-160 arasında
kalması gerekmektedir.
-
İlk
3 aydan sonra hastanın
sırtüstü yatmasını
gerektiren
egzersizlerden
kaçınılmalıdır. Çünkü
sırtüstü yatma
pozisyonunda bebeğe
giden kan akımında
azalma olmakta ve
bebeğin kalp
atımlarında bazen
önemli düzeyde
azalmalar
görülebilmektedir.
-
Egzersiz yoğunluğu
olumsuz belirtilerin
görülmesi halinde
azaltılmalıdır.
Gebelik yaşının
ilerlemesiyle birlikte
egzersiz yoğunluğu da
azaltılmalıdır.
-
Gebeliğin son üç
ayında gebelerin vücut
dengelerini sağlamada
zorlanmalar
olabileceği için step
aerobik gibi denge
sağlamayı zorlaştıran
egzersizlerden
kaçınılmalıdır.
-
Karın bölgesine darbe
gelmesine neden
olabilecek egzersiz
programlarından
kaçınılmalıdır (Örn.
kayak, surf, su kayağı).
-
Egzersiz sırasında
yeterince kalori ve
sıvı alımına dikkat
edilmelidir. Bu
nedenle günlük kalori
ve eksersiz
sırasındaki ek kalori
tüketimi iyi
hesaplanmalı, pozitif
enerji dengesinin
sağlanmasına dikkat
edilmelidir.
-
Egzersiz yapılan
ortamın iyi
havalanmasına ve
giyeceklerin rahat
olmasına dikkat
edilmelidir. Egzersiz
sırasında hastanın
vücut ısısında artma
olmaktadır. Vücut
ısısındaki artmanın
bebekte bazı
anomalilerde artışa
yol açtığı bilinmekle
birlikte, egzersiz
sırasında oluşan ısı
artışının olumsuz bir
etkisi
gösterilememiştir.
Ancak hastanın terini
kolay atabileceği
rahat giysilerin
giyilmesi, sıcak
ortamlarda egzersiz
yapılmaması ve yeterli
sıvı alınması
önerilmektedir. Vücut
ısısında artma ve
terlememeye yol
açmaması nedeniyle
yüzme en ideal
sporlardan birisi
olarak kabul
edilmektedir. Deniz
seviyesinden 1500m
‘den daha yüksek
yerlerde egzersiz
önerilmemektedir.
-
Önerilen eksersizler:
Aerobik, yürüyüş,
koşma, yüzme. Ağırlık
kaldırma eksersizleri
konusunda net bir
bilgi olmamasına
karşın, tansiyonda
yükselmelere neden
olabileceği
belirtilmektedir.
Doğum Sonrası Egzersiz
Doğum sonrasında
egzersize başlama
zamanı hastaların
yakınmalarına göre
değişiklik göstermekle
birlikte, genel olarak
doğum sonrası 6.
haftada
başlanabileceği
belirtilmektedir. Bu
konuda ağrı en önemli
kriterlerinden birisi
olup, ağrı olmayan
durumlarda egzersiz
yoğunluğu
artırılabilir.
Genel olarak egzersiz
anne sütünün besin
içeriğinde ve
miktarında bir
değişikliğe yol
açmamaktadır. Bebeğe
süt vermeden hemen
önce yoğun eksersiz
yapılması sütteki
laktik asit miktarında
bir artışa yol
açabilmekte ve bu
bazen bebeğin emmeyi
reddetmesin yol
açabilmektedir.
Gebelik Sırasında
Egzersizin Yasak
Olduğu Durumlar
-
Gebelik hipertansiyonu
-
Su
kesesinin erken
açılması
-
Daha önceki gebelikte
veya şu andaki
gebelikte erken doğum
eylemi
-
Rahim ağzında
yetmezlik
-
Gebeliğin üçüncü
ayından sonra uzun
süre devam eden
kanamalar
-
Bebekte gelişme
geriliği
Çoğul
gebeliklerde bebeklerde
gelişme geriliği, su
kesesinin erken açılması
ve erken doğum
risklerindeki yükseklik
nedeniyle egzersiz çok
fazla önerilmektedir. |