|
Enürezis
Nokturna (EN) 5 yaşından
büyük çocuklarda
geceleri tıbbi bir neden
olmaksızın yinelenen
idrar kaçırmalarıdır.
Sağlıklı çocuklar da
uyku öncesi aşırı sıvı
aldıklarında gece idrar
kaçırabilirler. EN’dan
bahsedebilmek için idrar
kaçırma sıklığının ard
arda gelen 3 ayda
haftada 2 kereden fazla
olması veya idrar
kaçırmanın sıkıntı
verici ya da
işlevselliği (örn.
okulda) bozucu
etkilerinin olması
gereklidir.
İdrar
kaçırma sadece
gündüzleri de olabilir (Enürezis
Diürna). Bir de hem gece
hem gündüz olan tipi
vardır.
Enüretik
çocukların %80’i mesane
kontrollerini hiç
kazanmamışlardır, bir
başka deyişle
bebekliklerinden beri
idrar kaçırmaktadırlar
(Birincil EN). Kalan
%20’si ise idrar kaçırma
sorunlarının olmadığı
bir dönem (en az 1 yıl)
sonrasında idrar
kaçırmaya başlarlar
(İkincil EN).
EN ülkemizde
çocuk ruh sağlığı
birimlerine en sık
başvuru nedenleri
arasındadır. Beş
yaşındaki çocukların
yaklaşık %15’inde EN
görülmektedir. Kendi
kendine de düzelebilen
EN’nın sıklığı yaş
ilerledikçe azalmakta,
erişkin yaşlarda %1
oranında devam
etmektedir.
Oluş
nedenlerinde birden çok
etken üzerinde
durulmaktadır. Bu
etkenlerin başında
ailesel yatkınlık
gelmektedir. Enüretik
çocukların birinci
derece yakınlarında
küçükken idrar kaçırma
oranı %75’dir. Ayrıca,
bu çocuklarda mesane
kapasitesinin düşük
olduğu ; gece idrarın
azalmasını sağlayan
hormonun bu çocuklarda
normal düzeyine geç
ulaştığı gibi araştırma
sonuçları da vardır. Bir
de psikososyal
etkenlerin çok önemli
olduğu durumlar söz
konusudur. Özellikle
ikincil EN'sı olan
çocuklarda idrar
kaçırmanın zorlu yaşam
olayları (kardeş doğumu,
okula başlama, taşınma,
hastaneye yatma, anne
babanın boşanması, anne
ya da babanın bir
nedenle uzaklaşması
gibi) sonrasında
başlayabildiği
görülmektedir.
EN
kendi kendine düzelen
bir durum olmakla
birlikte idrar
kaçırmanın çocuğa ve
aileye sıkıntı vermesi,
çocuğun kendine güvenini
azaltabilmesi, birlikte
başka davranış ve
duygulanım sorunlarının
olabilmesi nedeniyle
tedavi önerilmektedir.
Tedaviye başlamadan önce
çocuk hekimi tarafından
çocuğun fiziksel
muayenesi yapılmalı,
idrar kaçırmaya yol
açabilecek diğer
nedenler (idrar yolu
enfeksiyonu, ürolojik
sorunlar, şeker
hastalığı, epilepsi
gibi) gözden
geçirilmelidir. Eğer
idrar kaçırma fiziksel
bir nedenle
açıklanamıyorsa tedaviye
uyku öncesi alınan
sıvının kısıtlanması,
uyku sırasında çocuğun
uyandırılıp tuvalete
götürülmesi, idrar
kaçırmadığı günler için
ödüllendirme ile
başlanır. Sadece bu
önerilerle yakınmaları
çok azalan, hatta geçen
çocuklar vardır. Bunlara
yanıt alınamazsa ilaç
tedavisi denenir.
Birincil EN tedavisi
çocuk hekimlerince de
yapılabilir. Ancak
olgular tedaviye
dirençliyse, birlikte
davranış ve duygulanım
sorunları varsa, zorlu
yaşam olaylarından sonra
başlayan ikincil EN söz
konusu ise bir çocuk ruh
sağlığı birimine
başvurmak gereklidir.
|
Aileye
öneriler:
Eğer
çocuğunuz idrar
kaçırıyorsa
telaşa
kapılmayın.
İdrar kaçırmaya
neden olabilecek
bir tıbbi sorunu
varsa bu sorunun
tedavisi ile
idrar kaçırmanın
geçeceğini,
eğer tıbbi bir
sorun yoksa
Enürezis
Nokturna’nın
kendi kendine
düzelebilen bir
durum olduğunu
unutmayın. İdrar
kaçırdığında
çocuğunuza
kızmayın, onu
utandırmayın,
başka çocukları
örnek
göstermeyin,
cezalandırmayın.
Çocuğunuza bu
sorunun çok da
önemli
olmadığını
ama onu
etkilediğini
düşündüğünüz
için bir doktora
götürmek
istediğinizi,
tetkik ve tedavi
süresince ona
destek
olacağınızı
anlatın ve
öncelikle bir
çocuk hekiminden
randevu alın. |
|